| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
| Arch Linux | |
| Rodzina systemów operacyjnych Linux | |
 Logo systemu |
|
 Interfejs użytkownika |
|
| Producent | Aaron Griffin (wcześniej Judd Vinet) |
| Platforma sprzętowa | i686, x86_64 |
| Pierwsze wydanie | 11 marca 2002 |
| Aktualna wersja | 2009.08, wydana 10 sierpnia 2009 |
| Jądro | monolityczny |
| Typ pakietów | tar.gz |
| Arch Linux w serwisie distrowatch.com | |
| archlinux.org | |
Arch Linux jest dystrybucją Linuksa stworzoną przez Judda Vineta, która stawia na łatwość konfiguracji i użytkowania oraz na mnogość dostępnego oprogramowania, którym można w prosty sposób zarządzać. Łatwość ta nie jest jednak osiągana przez dużą ilość graficznych konfiguratorów, a poprzez rozsądnie rozmieszczone i konstruowane pliki konfiguracyjne, skrypty i programy. Dlatego też Arch Linux, mimo swojej prostoty, może nie być odpowiednim systemem dla osób nie mających wcześniej styczności z Linuksem ani dla tych, dla których używanie konsoli oraz edycja plików tekstowych w celu zmiany ustawień mogą sprawiać problemy.
Judd został zainspirowany inną dystrybucją Linuksa – CRUX. Arch jest oparty na systemie pakietów binarnych kompilowanych dla architektur i686 oraz x86_64 zarządzanych przez program Pacman. Umożliwia on instalację, aktualizację oraz usuwanie pakietów. Pakiety mogą być także budowane ze źródeł przy pomocy ABS (Arch Linux Build System) – systemu podobnego do portów. Umożliwia on proste i szybkie budowanie pakietów i włączanie ich do systemu. Instalacja przebiega w trybie tekstowym a użytkownik może dokonać konfiguracji systemu edytując odpowiednie pliki.
Spis treści |
edytuj Filozofia
Arch Linux został zaprojektowany jako prosty (w konstrukcji) system operacyjny dla zaawansowanych użytkowników. Nie posiada żadnych zbędnych ozdóbek, graficznych narzędzi konfiguracyjnych itp. Filozofia jego konstrukcji jest w tym podobna do tej, zastosowanej w systemie CRUX, iż użytkownik musi posiadać pewien poziom wiedzy, aby przygotować system do działania. Poziom ten nie jest szczególnie wysoki, jednak Arch Linux nie jest najlepszym rozwiązaniem dla absolutnie początkujących użytkowników.
Filozofia Arch Linuksa zawiera się, przede wszystkim, w trzech głównych zasadach:
- Prostota i „lekkość”, czyli generalnie podążanie za zasadą KISS.
- Stosowanie graficznych narzędzi do podstawowej konfiguracji systemu jest niekorzystne dla użytkownika. Osoba, poprzez użytkowanie systemu poszerza swoją wiedzę na jego temat, co sprawia że takie narzędzia są w pewnym momencie całkowicie zbędne. Zyskuje się na tym czas, który byłby poświęcony na tworzenie takich narzędzi oraz eliminowanie problemów, wynikających z ich użytkowania.
- Wkład użytkowników jest dozwolony, a nawet pożądany, jeśli istnieje zgodność z filozofią konstrukcji systemu.
edytuj Historia powstania
Idea powstania Arch Linuksa powstała w marcu 2002 roku, kiedy to Judd Vinet, zirytowany brakiem sposobu na łatwą aktualizację systemu, z którym przyszło mu pracować, rozpoczął pracę nad nowym systemem. Arch powstawał jednocześnie z menadżerem pakietów do niego — Pacmanem. Koncepcję budowy systemu Judd zaczerpnął z CRUX-a, który był bardzo prosty i szybki w działaniu, jednak trudny w konfiguracji dla początkującego użytkownika. Również koncepcja działania Pacmana została zaczerpnięta z innego oprogramowania — pakietu pkgtools pochodzącego z dystrybucji Slackware[1].
edytuj Wymowa nazwy
Odnośnie wymowy nazwy systemu powstało kilka dyskusji i niejednokrotnie można spotkać się z różnymi użytkownikami, którzy wymawiają słowa Arch Linux w inny sposób. Jednakże twórca Archa i jednocześnie pomysłodawca nazwy wymawia[2] słowo Arch jak archer, czyli w polskim zapisie fonetycznym Arcz Linuks.
edytuj Repozytoria paczek
Programy pod postacią paczek dla systemu Arch Linux są trzymane w pięciu różnych repozytoriach:
- core — podstawowe oprogramowanie wymagane do działania systemu, które również jest dostępne na płycie instalacyjnej. Dawniej repozytorium nazywało się "current". Nazwa została zmieniona. Repozytorium jest niekompatybilne z pacmanem w wersji 2.x. Należy wykonać aktualizację do wersji 3.x
- extra — dodatkowe programy, których instalacja jest opcjonalna; tutaj znajdują się np. większe środowiska graficzne, pakiety biurowe.
- community — paczki, którymi zajmują się użytkownicy systemu; obecność programu w repozytorium określana jest w drodze głosowania.
- unstable — nieoficjalne wydania programów oraz programy w trakcie rozwoju; repozytorium domyślnie niedostępne.
- testing — oprogramowanie, które często zawiera błędy i konieczne jest jego testowanie; repozytorium domyślnie niedostępne.
- community-testing - pakiety będące kandydatami do repozytorium community
Aktywowanie, bądź deaktywowanie, poszczególnych repozytoriów możliwe jest poprzez edycję pliku /etc/pacman.conf. W tym pliku można również dodać inne, nieoficjalne serwery z pakietami. W pliku /etc/pacman.d/mirrorlist znajduje się lista serwerów (i jednocześnie ich priorytety).
edytuj Wydania
Co pewien czas wydawane są kolejne wersje Arch Linuksa pod postacią obrazów płyt. Jednakże dotychczasowi użytkownicy Archa nie mają potrzeby korzystania z nich, ponieważ ich system – zaktualizowany za pomocą Pacmana w momencie wydania kolejnej wersji – jest identyczny z wydaniem płytowym. Kolejne wydania to po prostu „migawka” stanu pakietów, często ze zmienionym instalatorem. Wraz z wydaniem wersji „Duke” zmieniło się numerowanie wersji, które aktualnie zawiera rok oraz miesiąc ukazania się obrazów płyt, zamiast stosowanych wcześniej kolejnych cyfr. Od wydania 2008.06 dostarczane są również obrazy dysków USB, dzięki których możemy zainstalować system prosto z pendrive.
| Data wydania | Wersja | Nazwa | Uwagi |
|---|---|---|---|
| 2009-08-10 | 2009.08 | 2009.08 | Aktualna |
| 2009-02-16 | 2009.02 | 2009.02 | Stara |
| 2008-06-24 | 2008.06 | Overlord | Stara |
| 2007-10-07 | 2007.08-2 | Don't Panic | Stara |
| 2007-09-10 | 2007.08.1 | Don't Panic | Stara |
| 2007-08-05 | 2007.08 | Don't Panic | Stara |
| 2007-05-17 | 2007.05 | Duke | Stara |
| 2007-03-30 | 0.8 | Voodoo | Stara |
| 2006-05-23 | 0.7.2 | Gimmick | Stara |
| 2006-01-05 | 0.7.1 | Noodle | Stara |
| 2005-01-24 | 0.7 | Wombat | Stara |
| 2004-03-01 | 0.6 | Widget | Stara |
| 2003-06-21 | 0.5 | Nova | Stara |
| 2002-12-18 | 0.4 | Dragon | Stara |
| 2002-08-07 | 0.3 | Firefly | Stara |
| 2002-04-17 | 0.2 | Vega | Stara |
| 2002-03-11 | 0.1 | Homer | Stara |
edytuj Linki zewnętrzne
- Oficjalna strona dystrybucji Arch Linux (ang.)
- Polska społeczność Arch Linuksa
- Obszerny wywiad z autorami dystrybucji (ang.)
- Wiki Arch Linuksa (ang.)
- Polskie Wiki Arch Linuksa
Przypisy
|
||||||||||||||||||||
